U wordt door de politie uitgenodigd voor een verhoor en u beantwoordt de vragen die u voorgeschoteld krijgt.  De politie is enthousiast.  Dat u zo goed meewerkt, zal u zeker ten goede komen.  U bent alleen naar het verhoor gegaan.  Een advocaat heeft u niet geraadpleegd.  U heeft immers geen bijstand tegen betaling nodig.  De politie oordeelt toch niet over uw schuld of onschuld.  Bovendien vermoedt u te weten welke feiten de politie onderzoekt en slaapt u op uw beide oren, u heeft het misdrijf waarvan sprake immers niet gepleegd.  Een tijd later wordt u niettemin veroordeeld en gestraft: u heeft het misdrijf dan misschien wel niet gepleegd, u heeft blijkbaar wel met uw weten de dader bijgestaan in een daad die het misdrijf wat heeft vergemakkelijkt.  Helaas is dat evengoed strafbaar in België en heeft u de feiten blijkbaar reeds toegegeven…in uw eigen verklaring afgelegd tijdens het verhoor bij de politie.

U moet op uw hoede zijn. In België zijn niet alleen daders van misdrijven strafbaar, maar ook mededaders en medeplichtigen. 

 

Het begrip ‘mededader’ levert doorgaans niet veel misverstanden op.  Iemand die een mededader is, weet dat doorgaans wel en beseft doorgaans dat hij of zij hiervoor gestraft kan worden.

Mededader is bijvoorbeeld die persoon die aan de uitvoering van het misdrijf rechtstreeks meewerkt.  Mededader is ook diegene die door een daad zodanige hulp verleent tot de uitvoering, zodat het misdrijf zonder de bijstand van die persoon niet had kunnen worden gepleegd.

Het begrip ‘medeplichtige’ zorgt evenwel voor meer én uiterst onaangename verrassingen.

Het begrip medeplichtige is immers geen synoniem voor het begrip mededader.  Een medeplichtige wordt minder zwaar gestraft dan een dader, maar kan evengoed worden gestraft.  Daarbij komt dat u wel eens sneller medeplichtige zou kunnen zijn dan u aanvankelijk denkt.  De betekenis van dit begrip is ruim.

Indien u onderrichting (les, aanwijzingen, instructies) geeft aan iemand en die persoon pleegt nadien een misdrijf zonder dat u verder helpt, dan kunt u worden gestraft als medeplichtige.

Volgens de wet moet u uiteraard die onderrichtingen aan de dader hebben gegeven om het misdrijf te plegen.  Maar u ziet de bui al hangen: wat als u iets heeft verteld aan iemand zonder dat u vermoedde dat deze persoon met die instructies een misdrijf zou plegen, maar later klopt men toch bij u aan, want u zou goed genoeg geweten hebben dat die persoon met die instructies het misdrijf zou plegen…

Indien u een wapen, maar evengoed een werktuig of een ander middel verschaft aan iemand die daarmee een misdrijf pleegt, dan kunt u worden gestraft als medeplichtige.  Voorwaarde is wel dat u weet dat het werktuig of het middel dat u iemand geeft door die persoon gaat gebruikt worden om een misdrijf te plegen.  Maar u begrijpt dat hier lastige discussies over kunnen ontstaan…

Zelfs indien u een dader helpt of bijstaat in een daad die het misdrijf wat voorbereidt, voltooit of zelfs alleen maar vergemakkelijkt, kunt u worden gestraft als medeplichtige.  Ook hier moet u dit wetens doen.  Opnieuw, hierover kunnen toch onaangename discussies ontstaan.

U begrijpt het al: u bent sneller medeplichtig of u wordt minstens sneller bestempeld als een medeplichtige dan u denkt.

Hier komt nog eens bij dat de politie inderdaad niet over schuld of onschuld beslist, maar dat uw verklaringen afgelegd bij de politie wel integraal in het dossier terecht komen.  Komt er later een rechtszaak van waarin u betrokken wordt als verdachte/beklaagde, dan zou uw te goeder trouw en met gerust hart afgelegde verklaring wel eens tegen u kunnen werken.

Een goede raad van deze advocaat?  Wordt u verhoord door de politie, in welke hoedanigheid dan ook (slachtoffer, getuige of verdachte), laat u bijstaan door een advocaat en raadpleeg deze onmiddellijk wanneer u wordt uitgenodigd voor een verhoor.